Arnaldo Otegi: “Prozesua gure Herriarekin da, ez estatuarekin”

| 2013/09/29 | Comments (0)

– Nola baloratzen duzu euskal gatazkaren ebazpenaren prozesua une honetan?

– Gure herritarrek merezi duten argitasunez erantzungo dizut. Ez dago euskal gatazkaren ebazpenerako prozesurik, ez espainiar estatuan, ez frantziarrean. Eta ez dago horrelakorik, estatu horiek ez dutelako, lehen, orain eta gero ere ez ziurrenik, beharrezko heldutasun eta borondate demokratikorik guk, nazio bezela, gure etorkizuna askatasunez eta demokraziaz erabaki dezagun. Hori horrela izanda, gure estatu propioa sortu nahi dugunok argi izan behar dugu estatu hauei eszenatoki demokratiko bat adosteko eskaintza iraunkor bat egiteaz gain, gure indar guztiekin Euskal Herriaren burujabetasun osorako ibilbide propioaren garapenean jardun behar dugula.

Utziezinezkoa da agente politiko, sindikal eta sozial guztiek diseinatu, landu eta partekatutako Euskal Ibilbidea, bere bidean gero eta sektore gehiago bilduko dituena. Bide hori azken mugaraino garatu beharko genuke, estatuekin akordiorik lortu ezinaren hipotesian ere.

– ETAk ekintza armatuaren etena adierazi zuenetik, aurrerapauso gehiago espero al zenuten?

– Beti esan izan dugu ETAk borroka armatuaren behin betiko amaiera iragartzea nahitaezko baldintza zela, baina ez nahikoa gure helburu politikoak eskuratzeko. Izan diren aurrera eta atzerapausoen balantzea egiterakoan, zera azpimarratu nahi nuke: aurrerapausoak estatuaren parte hartzea  behar ez den arloan egin direla ( hauetako batzuk modu ikusgarrian, hauteskundeetan eta jendearen mobilizazioan ikusi denez). Baina estatuak konpromisoa hartu beharko lukeen gatazkaren ondorioen arloan, esate baterako, ez da aurrerapenik izan. Zilegi bekit honetatik ondorio bat ateratzea: estatuak ikusten badu arlo tekniko-politikoan trabak jarrita, alde bakarreko burujabetza bidean gure indar guztiak metatzeko aukerak blokeatu eta galeraziko dizkigula, ez du pauso bat ere emango.

– Badirudi hasierako baikortasun hartatik kezka sentipenera pasatu garela, egungo blokeo-egoeraren erruz. Eszenategi hau aldatu daitekeela uste al duzu?

– Egia da, bai, estatuaren jokabideak frustrazioa eta urduritasuna zabaldu dituela, orain dela bost urte sektore herrikoi independistei egin genien estrategia aldaketaren ondoren. Utzidazu esaten nire ustez zenbait jarrerak estatuari erraztu egiten diola halako sentipenak elikatzea. Prozesuaren aldebikotasunaren esperoan, gure ekimen bakoitzeko estatuaren aldetik antzeko keinu eta ekimenak eskatzen baditugu… gu mugitzen garen bitartean estatua mugitzen ez den inpresio negatiboa jasoko dugu… Akats larria da hori. Izan ere, prozesua gure Herriarekin gauzatu behar dugu, eta ez estatuarekin. Beraz, arduratu gaitezen geure prozesua eraikitzen eta ez hainbeste estatuak hartu beharko lituzkeen konpromisoez. Horretarako formula eraginkor bakarra alde bateko batuketa herrikoi eta independistaren prozesua martxan jartzea da. Prozesu atzeraezina da hau eta jarrera bakezale eta demokratikoz garatu daitekeena, ez bestela.

– Nola gainditu espainiar eta frantziar estatuek elkarrizketa prozesuan parte hartzeko duten jarrera ezkorra?

– Ezin dugu injenuoak izan estatuaren jarrerak aztertzeko orduan. Estatu espainiarrak markatua dauka bere ADN politiko eta kulturalean nazio-arazoen ebazpena era demokratikoan bideratzeak kostu handiak ekarriko dizkiola eta inolako mesederik ez. Nahiago dute arazoa ez konpontzea, konponbidea eurentzat tragedia nazionala dela uste baitute. Gauza bera gertatzen da gatazkaren ondorioen ebazpenarekin ere (presoak batez ere); ezer ez egiteak problema gutxiago sortzen dizkio gobernuari konponbidean jartzeak baino. Jarrera hori aldarazteko aukera bakarra, ezer ez egitea konponbidea jartzea baino garestiago aterako zaiela ikustaraztea da. Nire ustez, nazional zein gizarte ikuspegitik, hori lortzeko bide bakarra Euskal Herria eraikitzeko aldebatekoa eta demokratikoa izango den Euskal Bidea abian jartzea da.

– Zer egin behar du ezker abertzaleak gatazkaren ebazpeneko prozesuan bultza egiten jarraitzeko?

– Kartzelan gaudela kontuan izanda, mugatuak ditugu gure informaziorako bideak eta mugitzeko gaitasuna. Zaila da ezker abertzaleak egin beharreko aportazioaz hitz egitea. Beraz, egunerokotasunetik gogoz kontra urrunduta gaudelarik, honako aportazio hau egin behar dugula pentsatzen dut. Aurreko erantzunei lotuta,ezker abertzaleak gai izan behar du ezkerreko mugimendu independentista eta soberanistarekin batera gure Herriari, ez beste ezeri, zor zaion askatasun estrategia bat bideratu eta eskaintzeko.

Labur esateko, 2020rako nahi dugun Euskal Herria pentsatu, eraiki, margotu eta amesteko beharra daukagu, euskaldunok estatu serio eta zuzen batean bizitzeko eskubidea dugulako, eta hori  geuk sortutako estatua izan daiteke,soilik. Horretarako formula bakarra, geure bidea eginaz Euskal Herriarentzat alternatiba herrikoia eta nazionala abian jartzea da. Euskal Bidea eginaz, alegia.

. Errazagoa izango litzateke gatazkaren ebazpeneko prozesu hau, espainiar gobernuan PSOE egonda?

– Xehetasun bat, erantzuten hasteko: PSOE aipatzen dudanean agintaritzan dauden eliteko jendeaz ari naiz eta ez  errespetatzen ditudan alderdi horretako hainbat eta hainbat mila militanteez. PSOEk ondo frogatua dauka haren ibilbide historiko luzean, lurralde ereduari buruz dituen iritziak funtsean PPk dituenak direla. Kontrakoa sinetsi nahi genuke, baina, leloak ez bagara, errealitatea den bezala onatu behar dugu. Adibide gisa, nahikoa da Carme Chacon-ek bere izena gaztelanizatu behar izan zuela Espainiako zenbait federaziotako babesa lortzeko.

– Ia guztiek diote zeu izan zarela ezker abertzalearen aldaketa estrategikoaren eragilea eta ETA armak lagatzera eraman duena. Hala ere, preso zaude. Zer sentipen duzu paradoxa honen aurrean?

– Gertaera da sentipena baino areago; nik eta nire lagunek gure kartzelaratzearen une beretik defenditzen dugun tesia da. Horrexegatik gaude, hain zuzen, espetxean. Ezker abertzalearen aldaketa estrategikoaren eragileetakoak izan ginelako gaude preso. Gu atxilotuta aldaketa hori ebitatu nahi zuten eta neurri batean gu preso edukitzeak ere gure jarreraren inboluzioa bilatzen duela esan liteke, baina ez da horrelakorik gertatuko.

– Biktimek ba al dute zer esanik gatazkaren ebazpeneko prozesuan?

– Biktimez hitz egitean ezin ditugu denak zaku berean sartu., ez direlako berdinak kasu eta jarrera guztiak. Badira ebazpenerako jarrera eraikitzailea planteatzen duten biktimak eta badira, gatazka inoiz ez konpontzeko, mendekuaren bidea planteatzen duten biktimen elkarteak, zenbait sektore interesaturen beso politikoak baino ez direnak. Biktimen eginkizuna, nire ustez, sufrimendu eta ahazturarik gabeko ebazpenaren berme izatea da.

– Ezker abertzaleak eman al ditu biktimen alde  beharrezko pausoak?

– Ezker abertzaleak pauso garrantzitsuak egin ditu; areago kontuan hartuta ebazpeneko prozesua geldi dagoela. Balio erantsia dute gure Herriari begira estatuaren aldetik inolako kontrapartidarik  planteatu ez denean. Bide horretatik jarraitu behar dugu biktimez baino gehiago biktimekin hitz eginez. Arlo honetan ere gure Herriarekin eta Nazioartearekin dugula erantzukizuna ulertu behar dugu. Gure kontzientzia iraultzaileak eta gure Herriarekiko leialtasunak gidatu behar ditu gure pausoak. Honetan ez gaude prest estatuarekin kromo aldaketak egiteko. Biktima guztien minak egiten digu min, baina haien erabilera politikoak mespretxua baino indiferentzia eragin behar digu.

– Zer irtenbide eman behar zaie presoei?

– Hasteko, printzipio-marko bat ezarri beharko genukeela deritzot, non euskal preso guztiak askatuak izan behar duten. Ondoren, zein baldintzatan, zein bermekin, zein marko legaletan eta zenbat denboran burutu behar den preso guztien mailaz mailako etxeratzea adostu beharko litzateke. Gainera, zabalago hitz eginda, pentsatzen dut presoen kolektiboak bere estrategia berregokitu beharko lukeela, gure Herriaren burujabetza osorako Euskal Bidea abian jarri behar dugun testuinguruan, eurak ere prozesu horretan eragile garrantzitsu bihurtzeraino. Horrela, kanpotik gure askatasunaren eskabiderako balio erantsiak behar ditugun bezala (nazioartekoak, pertsona ezagunak, giza eskubideen aldeko erakundeak…) barrutik ere posible izango litzateke geu ere eragile izatea, ez bakarrik gu espetxetik kanpora irteteko, baita dinamika politiko orokorrean eragiteko ere.

– Nola baloratzen duzu estatu espainiarrak Parot dotrinaren aplikazioaren kontra emandako ebazpena ez onartzea?

– Horrek erakusten digu, berriz ere, besteoi beti indarrean dauden legeak betetzeko eskatzen digun estatuaren “zintzotasuna”

Sortuko idazkari orokor hautatu zaituzte. Nola hartzen duzu kartzelatik irten ondoren politikan lehen lerrora itzultze hori?

– Kartzelan egoteak mugitzeko gaitasuna kentzen digu, baina ez pentsatzekoa. Beraz, kartzelan ere lehen lerro politikoan gaude.Estatu espainiarrean beti baldintzatua den askatasuna lortzen dugunean erabakiko dugu nola gauzatzen den gure itzulera. Askatzen gaituztenean Sorturen batzar nagusi baten atarian izango gara eta izango dut astia , militantzia, sendia eta ingurukoak lagun, egoerara egokitzeko.Azken batean oinarriko jendeak eta militanteek hartuko dute erabakia.

– Berriro ilegalizazio politikorik gerta daitekeela uste al duzu?

– Gure legeztatzea konkista herrikoia eta demokratikoa izan zen eta estatuak, gu legez kanpo edukita, mesede baino kalte gehiago zetorkiola ikusi zuelako lortu genuen. Ezin dugu, hala ere, eszenategi hori ezinezkotzat jo, baina oso zaila da. Hara! Umore politiko apur bat erabiliz eta Cubako iraultzaileek Habanan AEBen interes ekonomikoen bulegoen aurrean jarri zuten iragarki-taula erraldoia gogoratuz, guk ere antzeko taulak jarri beharko genituzke espainiar gobernuaren ordezkaritzen aurrean, slogan batekin: Utzi alde batera mehatxuak; ez duzue gure borroka, gure irriparrea, ez gure garaipena eragotziko.

– Azken urteotan austeritatean eta errekorteetan oinarritutako politika ekonomiko eta sozialak ezarri dira Europan. Zein da zuk horretaz egiten duzun analisia? Nora garamatzate politika horiek?

– Kasu honetan ere ezin dugu leloak izan. Oligarkia finantziari eta industrialek zehazki planifikatutako diseinuaren ondorio baino ez dira politika horiek eta helburua honako hau da: gizartearen eskubideak murriztu eta txirotasunean, beldurpean eta askatasun urrituko eszenategian jartzea. Ondorioz, lehen aldikoz, geuk ebitatzen ez badugu, belaunaldi berriak lehengoak baino gaizkiago biziko dira. Eta hori guztia, kapitalaren mozkinak berreskuratzeko ahaleginean, gizarte eredu jakin bat ezarri nahi dutelako eta planetaren iraupena bera ere arrisku ekologikoan jarri,gerraren bidez potentzia hegemonikoa bermatu nahirik, pilaketa kapitalistaren ziklo berri honetan: Gaur Siria da, bihar Iran… eta azken geltokia Txina.

– Nola eragiten dio ekonomiaren krisiak lurraldetasunaren eztabaidari?

– Nozitzen dugun krisi sistemikoak modu ezkorrean baldintzatzen du askatasun-prozesua, funtsezko hiru arlotan eragiten baitu: Krisia bera da nazioarteko komunitatean ia kezka-iturri bakarra; gure herritarrek ere horri ematen diote lehentasuna eta, gainera, populazioaren sektore gehiengoa ziurtasunik ezak narkotizaturik eta paralizatuta dauka. Baina aukera handi bat ere bada, Euskal Herriko gizartean gero eta zabalago ikusten baita estatu espainiarrarekiko lotura ekonomiko eta sozialak txirotasunera eta gizarte eta nazio eskubideen gabeziara eramango gaituela. Aukera handi honetan nahitaezkoa da arrazoi identitarioak baino areago arrazoi ekonomikoak erabiltzea estatu propioaren sorrera defendatzeko. Hobeto bizitzeko behar dugu estatua.

– Zertan lagunduko luke iondependentziak, bizi dugun krisi ekonomikoa eta soziala gainditzen?

– Estatu izaera orain dela zenbait mende galdu izanak eta genozidio kulturala burutzeko estrategien aurrean, gure nazio identitateari eutsi izanak solidaritate erresistentzia lotura aipagarriak sortu eta indartu ditu gure nazio-komunitateetan. Horiek horrela, edozein soziologo, politologo zein ekonomistak esango luke horrelako loturak dituzten komunitateak askoz hobeto prestatuak daudela arazoak konponbidean jartzeko, nahiz hauek handiak izan. Gainera, gure kasuan, gure tamainua, kualifikazio tekniko-industriala, orografia eta baliabideak egokiak dira ekonomía indartsu eta sozialki justu baterako. Eta azkenik, estatu bat izateak gure eskuan jarriko lituzke geure ekonomia planifikatzeko behar ditugun baliabideak (fiskalak,, monetarioak…) gure herritarren interesak betetzeko eta ez gutxiengo pribilejiatu batenak, guk gizakiak ikusten ditugun lekuan, irabazi- eta galera-tasak eta mozkinen emaitzak baino besterik ikusten ez dituenaren interesak, hain zuzen.

– Posible ikusten al duzu EAJk gobernatutako euskal estatu baten eraketa? Nola baloratzen duzu Catalunyan bizi dugun egoera politikoa eta hasi den prozesu soberanista?

– Euren liderren adierazpenetatik ezin da inondik ere ondorioztatu gaur egungo EAJk estatu propioa sortzeko apostua egingo duenik. Gaur egun haren jarrerak anbiguitatearen arloan daude nagusiki ( “status” berria, erabakitzeko eskubidea…) PSOErekin itun fiskalak eginez, eta egonkortasunerako adostasuna lortuz. Ez naiz hori kritikatzen ari, ezta errespetua galtzen ere, errealitatea deskribatzen baino. Edozelan ere, ezin dugu gai honetan huts egin. EAJn ere aldatu daitezke posizioak ( adibidez, guztiz bat nator, Espainiaren menpean egonda Euskal Herria ez dela inoiz bideragarri izango, esaten zuen Ibarretxerekin) eta aldatu egingo dira, ziurrenik. Estatu propioaren aldeko gehiengo herrikoia lortzeko gai bagara, orduan alderdi politikoen agenden gainetik herritarren ekimenen eraiketa eta borondateen batuketa nagusituko da.

– Eskoziak ere badihardu bere kontsultarekin. Zergatik sentimendu nazioalaren birsortze hau?

– Ezkerreko ikuspuntutik, birsortze hau agintean dauden oligarkiek inposatu nahi duten ekonomia, gizarte eta kultura ereduaren aurkako herri-erantzuna da. Hau esanda, neofaxisten eta arrazisten aldetik, sentimendu hauek baliatuz,  egin daitezkeen gehiegikeriez eta instrumentalizazioz ohartuki jokatu behar dugu eta kontra egin. Ez dugu estatu xenofoborik nahi, nazio ireki eta solidarioak indartu baizik.

– Nola baloratzen duzu Catalunyan bizi duten egoera politikoa eta hasi duten prozesu soberanista?

– Emozio izugarriz, mirespenez, itxaropen handiz eta apaltasunez, Catalunya ikasi behar genituzkeen ikasgai handiak ematen ari baitzaigu.

– Zer iritzi duzu gobernu britaniarrak Eskoziarekiko izan duen jarreraz, espainiar gobernuak Euskal Herriaz eta Catalunyaz duenarekin alderatuz ?

– Gaur egun jarrera ezberdin horien arrazoia oso sinplea da, nire ustez. Britania Handiak eskaintzen duen eredua errespetuan oinarritzen da eta gizarte eredu hori erakargarria izan liteke, bere eskaintza eskoziar gehienentzat onargarria izan daitekeela pentsatzeraino. Ez du, beraz, eskoziar herriarekin konfrontazio demokratiko baterako beldurrik. Baina zer eskaintzen digu Espainiak  estatu gisa? Errepresioa, txirotasuna eta inkultura baino ez; horregatik ez du nahi herri-kontsultarik ez Euskal Herrian, ez Catalunyan, ez Gibraltarren. Eta nire erantzuna bere osotasunean zuzena eta bidezkoa izan dadin, ez dezagun pentsatu geu garela estatuaren proiektu baztertzailearen biktima bakarrak… haren  biktima nagusia espainiar herria bera baita.

– Zein izango litzateke zure eredua? Kosovon bezala alde bateko independentzia-aldarrikapena ala kontsulta, Catalunyan eta Eskozian bezala?

– Bideak eta ekintza zehatzak baino axola gehiago du, nire ustez, puntu horretara eramango gaituen prozesuak. Izan ere, prozesu horrek trinkoa, herrikoia, parte hartzailea, horizontala, demokratikoa eta irekia izan behar du eta argi utzi behar du zein estatu eta gizarte eredu daraman bere baitan. Hori da funtsezkoa. Formulari dagokionez, elkarrizketa honetan behin eta berriz egin dugun erreflexioa errepikatuko nizuke. Ezin dugu estrategia estatuaren esku utzi. Beraz, kontsultarako akordio-eskaintza, bai, baina betorik badago, alde bateko formulak martxan jarri behar dira berehala.

– Catalunyan gertatuko dena Euskal Herriarentzat adibidea izan liteke?

– Dudarik ez. Eta, iritzi pertsonal bat emanda, lehenagotik izan behar zuen adibide.Espainiar trantsizioaren ereduak porrot egin du ( Lizarra-Garazikoan esan genuenez) eta Catalunyak fronte handia ireki du eredu horren kontra eta estatu propioaren alde. Euskaldunok, geure estatu propioa eraikitzera eremango gaituen bigarren frontea ireki behar dugu.

Tags: , , ,

Category: Castellano, Catalan, english, prensa

About arnaldo: Arnaldo Otegi Mondragon 1958ko uztailaren 6an Elgoibarren (Gipuzkoa) jaiotako politikari abertzale eta marxista. Arnaldo Otegi Mondragon (Elgóibar, 6 de julio de 1958) es un político de ideología independentista vasca y marxista. Arnaldo Otegi Mondragón (born 6 July 1958) is a Basque politician and spokesman for the Abertzale Basque separatist party Batasuna. In October 2009 he was arrested again for attempting to put Batasuna back together. Arnaldo Otegi est un politique basque, militant indépendantiste basque. Il est le porte-parole de Batasuna. (6 juillet 1958 à Elgoibar). View author profile.

Leave a Reply




If you want a picture to show with your comment, go get a Gravatar.