© arnaldo

ARGI HITZ EGITEA ESKAKIZUN POLITIKOA DA, GAUR INOIZ BAINO GEHIAGO

Hilabeteak daramatzagu osasun, ekonomia eta gizarte ondorio izugarriak dituen urakan pandemiko baten zentroan. Ez da arbuiagarria, gainera, egunero jasaten dugun benetako “estres-proba” horrek gure gizarteetan ondorio iraunkorrak eta sakonak izatea. Datozen urteetako osasun publikoaren ondorioak zehazteke daude oraindik. Frustrazioa eta haserrea diskurtso sinplista baten bidez bideratzeko arriskuak eskuin muturrari atea ireki diezaioke leku gehiegitan.

Bizi dugun frustrazio, amorru, antsietate eta beldurraren testuinguru honetan, ziurtasunak ematea eta erantzukizunez jokatzea premia larria da ezker politiko osoarentzat, oro har, eta gure herriko ezker subiranistarentzat, bereziki.

Ziurtasunak eskaintzeak gardentasuna eta argitasuna eskatzen ditu.

Badakit bizi garen garaiotan komunikazioa nagusi dela bizitza politikoan. Ez dut eztabaidatuko errealitate hori egokia den ala ez. Ni jendeari gauzak nola ikusten ditugun azaltzearen aldekoa naiz; izan ere, publizitate eta propaganda ariketez harago, gure militantzia politikotik zerbitzatu nahi dugun eta zerbitzatzen dugun herri horrekin konprometitutako zintzotasun ariketa bat gailendu behar da orain eta beti.

Gure herria beharrezko erabakiak hartzeko gai den herri heldu gisa tratatzea da gure arazo asko eta askotarikoei aurre egiteko lehen baldintza. Eta horrek gardentasuna eta argi hitz egitea eskatzen du.

Nire gogotik urrun dago esparru politiko jakin batetik jaso ditudan irain ugariei erantzutea, nire gogoa partekatzen ez dudan beraien estilo liburutik oso urrun dagoelako. Ni oker egon naiteke edo ez, baina pasioz eta errealismo eta sen onez adierazten dut zein diren pairatzen ari garen egoerari buruzko nire gogoetak. Nire gogoetak egokiak izango dira batzuentzat eta desegokiak besteentzat, hori ez da kontua. Kontua da gai honen edo beste baten inguruan iritzi desberdinak egon daitezkeela, baina gaur egun ziurtasun bakarra eta eztabaidaezina da gure egoera sanitarioa, ekonomikoa eta soziala okertzen ari dela eta ez dagoela epe laburrean konpon daitekeen zantzurik. Eta arazo larri hori da ulertu eta konpondu behar duguna.

Eta hasieratik hasita egin behar da: zein da pairatzen ari garen egoera larriaren jatorria?

“Ezin da korapilo bat askatu nola egina dagoen jakin gabe”, Aristoteles.

Covid-19ren pandemiaren jatorria, aurrekoak eta ondorengoak bezala, kapitalismo baten jarrera harraparian dago. Kapitalismoak gero eta azkarrago inbaditzen ditu ekosistemak, gaixotasun biriko berriak transmititzen, agertzen eta kutsatzen laguntzen dutenak (hegaztien gripea, “Txerrien gripea”, “Behi eroak”).

Beraz, korapiloa pazientziaz askatzen hasiko gara: kapitalismoak ezarritako ekoizpen eta kontsumo ereduak nabarmen aldatu ezean, ezingo dugu egoera horretara eraman gaituen bidea urratu.

Gaur egun, inoiz baino gehiago, gure bizi, ekoizpen eta kontsumo moduak giza eskalan aldatuko dituzten politika publikoak berreraiki eta garatzeko tresna gisa erabili eta ulertu behar da militantzia politikoa. Horrela bakarrik ezabatuko dugu arriskuaren zati handi bat, zero arriskua existitzen ez dela jakinda ere. Baina epe ertain eta luzerako estrategia da hau, eta hemendik aurrera eraiki behar bada ere, ez digu uzten arazoei epe laburrean aurre egiten.

Bigarren arazo nagusia da infekzioa hedatu ondoren, zein da aurre egiteko estrategiarik eraginkorrena? Bi estrategia posible zeuden eta daude: birusa neutralizatzearen alde egin duena eta “birusarekin elkarbizitzearen” alde egin duena. Bata edo bestea aukeratzeko erabakia, kasu batzuetan, osasunaren eta ekonomiaren arteko eztabaida faltsuak baldintzatu du, eta horrek ondorio argi bat izan du Euskal Herri osoari dagokionez (eta neurri txikiagoan bada ere baita Europa osoan): birusarekin “bizitzeko” estrategia ez digu onurarik ekarri ez gure osasun publikoari ez gure ekonomiari. Salbatu nahi ziren bi parametroak hondatu egin dira estrategia horrekin. Gaur egun frogatuta dago pandemiaren hasieran defendatu genuen konfinamendu gogorraren proposamenak kurba makurtu zuela, eta hortik azkar irteteak (gutxiengo baten interes ekonomikoak babestu besterik nahi ez zuena) berriz ere nahi ez dugun konfinamendu posible batera garamatzala. Pandemiaren hasieran esan genuen: konfinamendua baino zerbait okerragoa dago eta hori bigarren konfinamendua da. Frantziako Estatuak konfinamendu gogorra baina mugatua ezarri du. Alemaniak tabernak eta jatetxeak itxi ditu… Zerk pentsarazten digu eszenatokia desberdina izango dela?

Txinak, Zeelanda Berriak edo Hego Koreak oso kontrolatutako konfinamendu hertsien eta deseskalatuen aldeko apustua egin zuten bitartean (gureak baino askoz ere arakatze-ahalmen handiagoarekin), Euskal Herriko gure agintari publikoek gure osasun sistemak (Osakidetza/Osasunbidea) ez kolapsatzeko apustua egin zuten.

Gaur egun, konfinamendu zorrotzaren eta zuhurtziazko desgorakadaren aldeko apustua egin zuten herrialdeek gurea baino askoz egoera ekonomiko eta sanitario hobea dute, eta guri, berriz, gure mugikortasunari dagokionez ez ezik, gure eskubide sozial eta ekonomikoei mugak ezartzen dizkiete. Badakit herrialde horiek ez dutela gure kulturarik, baina “gure” kulturaz beste egun batean hitz egingo dugu.

Gure agintariek, Hegoaldean, birusarekin batera porrot egin duen osasun sistemak ez kolapsatzea helburu zuen estrategia bat bultzatu dute. Sistema horiek ahuldu egin dira hainbat hamarkadatan, murrizketa politikei esker.

Eta zer gertatu da pandemiaren azken hilabete luzeetan gure osasun profesionalak txalotzen ari ginen bitartean? Gure osasun publikoa edo hezkuntza indartzeko inbertsio publikorik gabe jarraitzen dugula. Zaintza sistema sendo bat eratu gabe jarraitzen dugula gure herrian.

Jokatzeko modu horren erantzuleak administrazio publikoak kudeatzen dituztenak dira. Datu bakar bat: Nazioarteko Diru Funtsak ere (ezkerrekoa izatearen itxurarik ez dauka) adierazten du inbertsio ekonomikorik onenetako bat Covid-ari aurre egitera bideratutakoa dela. Europan batez beste BPGren % 10 bideratzen da birusari aurre egitera; Espainiako Estatuan, berriz, % 4 bideratzen da. Eta Euskal Herrian?

Izan ere, hemen neurri murriztaileak hartzen dira (berandu eta gutxiegi), inolako memoria ekonomikorik ez dakartenak (hemen ordaintzen dugu maskaretaraino!!!). Birusaren aurkako gure lehen defentsa lerroko kontratazio publikoak ez dira existitzen, eta, aldi berean, obra handien kostua handitzen da, hala nola Donostiako metroa edo abiadura handiko trena, zeina jakin dugun 2024rako ere ez dela egongo. Zentzugabekeria eta zabarkeria bat, oso garesti ateratzen ari zaiguna.

Eta hori guztia gertatzen ari den bitartean, gure herriarengan eta herritarrengan dugun konfiantza osoa berretsi behar dugu. Baina jendeak jakin behar du borroka hau ez dela laburra izango: aski da epe laburrean salbatuko omen gaituzten mirakuluzko txertoekin eta errezeta magikoekin espekulatzerekin, eta horrek murrizketekin eta eskubideen murrizketekin amaituko duela esatearekin.

Kontua ez da larritzea. Kontua da ziurtasunak emango dizkigun plan eta estrategia bat berriz eskatzea: ekonomikoki kolpatutako sektoreei eustea, gure osasun publikoa eta hezkuntza indartzea, miatzaileen kopurua esponentzialki handitzea, birusa geldiarazteko eta haren hedapena geldiarazteko beharrezkoak diren neurriak aplikatzea. Eta herri honek egiten dakien bezala egitea: gure indar komunitarioaren bidez, erabakiak auzolanean hartuz, energia ekonomikoak, politikoak, instituzionalak, intelektualak, kulturalak adostuz, guztion artean erabakitako eta adostutako ekintza-plan baten inguruan. Enpresariak, sindikatuak, alderdiak, emakumeak, gazteak, instituzioak, unibertsitateak… Herri osoa bat eginda egon behar da birusaren aurkako borrokan!

Horrela, segurua da birusa garaituko dugula eta herri gisa indartuta aterako garela. Inakzioa eta parsimonia garesti aterako zaizkigu.

Lehen konfinamendutik zerbait ikasi badugu, egin dezagun bigarrena saihesteko beharrezkoa dena, edo, gutxienez, ezinezko bihur dezagun hirugarren bat. Asko dugulako jokoan, osasun arloan, baina baita ere arlo ekonomikoan eta sozialean.

Guk ez dugu partekatuko eta aurre egingo diogu askatasun indibidual burgesaren izenean bere agenda protofaxista inposatu nahi duen eskuin muturraren agendari. Gu egongo gara birusari aurre egiteko hartu beharreko neurri guztien atzean. Baina gu, era berean, gehien kolpatutako sektoreen erreskatea eta gure osasunaren edo hezkuntzaren defentsa eta indartzea eskatzen arituko gara. Izan ere, interes kolektiboa indibidualaren gainetik jartzea defendatuko dugu edozein lekutan. Guk interes publikoa defendatuko dugu beste edozein interesen gainetik.

Amaitzeko, konfiantzarako deia egin nahi dut, baina baita gure jendearen erantzukizun indibidual eta kolektiborako deia ere. Ez dizuegu ziria sartuko. Egoera horretatik irteteak sakrifizioak eskatzen ditu eta eskatuko ditu. Erronka nazionala da! Baina gaurko sakrifizioak biharko pozak dira eta izango dira. Euskal Herriak merezi du!

This entry was published on 2020/10/30 at 10:24 . It’s filed under Euskara and tagged . Bookmark the permalink. Follow any comments here with the RSS feed for this post.

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos necesarios están marcados *